Vrelo "Paklje"

Valjevske ili Gornjokolubarske planine dižu se severno i južno, a naročito za-padno od Valjeva, izgrađene su od krečnjaka, škriljaca, granita i eruptivnih ste-na. U krečnjacima ovih planina razvijeni su kraški oblici.

Zapadno i jugozapadno od Valjeva prostire se planina Jablanik sa najvišim vr-hom od 1274m, a najviši delovi su izgrađeni od krečnjaka. Severoistočne delo-ve ove planine drenira reka Jablanica, po kojoj je i dobila ime.

U istom pravcu prostire se planina Povlen. Vode sa ove planine dreniraju Po-vlenska reka i Sušica, inače desna pritoka Jablanice.

Činjenica je da pritoka-reka Sušica obuhvata veće slivno područje, nego reka Jablanica, a merenjima proticaja na vodomernim stanicama je utvrđeno da su isti u m/s, od dva do pet puta manji nego na reci Jablanici. To se tumači da je područje Jablanice sastavljeno od vododrživih stena, koje primljenu vodu po-vršinski deponuju u reku, dok je područje Sušice sastavljeno od krečnjaka i ko-je primljenu vodu podzemno, u vidu izvora i vrela, predaju u druga slivna po-dručja.

Takvo jedno vrelo je i vrelo "Paklje", koje se nalazi na desnoj obali reke Ja-blanice, uzvodno od Valjeva na oko 8,2km. To je tipično karstno vrelo sa velikim oscilacijama u izdašnosti.

Minimalni protok Q_min=120l/s, srednji Q_sred=390l/s a maksimalni Q_max=1000 l/s.

Visinski položaj vrela omogućava gravitaciono dovođenje vode do postroje-nja za prečišćavanje vode na brdu Pećina u Valjevu.

U periodu kada nema padavina ili topljenja snega, sirova voda iz vrela "Pak-lje" je bez boje, mirisa i ukusa. Opterećenje organskim materijama je malo, a ne sadrži masti i ulja, deterdžente i fenolne materije. Koncentracija toksičnih me-tala je ispod maksimalno dozvoljenih granica. Bakteriološko zagađenje je ni-skog stepena.

U periodu kada su padavine intenzivne, dolazi do pogoršanja kvaliteta sirove vode i to: povećan je sadržaj suspendovanih materijala (zemlja, mulj), javlja se obojenost, povećava se sadržaj organskih materija, a i zagađenje bakterijama je veće. Ipak, i dalje nema toksičnih materija (teški metali, deterdženti, fenoli).